Dacu kan medden ttrajun daɣen kra n wass ad yuɣal ɣer taddart-is s lǧyub-is ččuren d iṣurdiyen. Yernu yessefka ad yawi yid-s kra n tmusni ur nelli di tadfdart-is.
Di tmurt qqaren daɣen : "Tinigt (lɣurba) tjebbed bab-is". Dɣa d tidet : Iseggasen ttafgen, ttɛeddayen am targit. Ur yettaki yiwen alma yufa-d iman-is icab, yuɣal d amɣar. Llan kra (llant kra) ɣilen iminigen ttjiḥen, dehhun kan d yiman-nsen. Tettun tamurt-nsen, tettun imawlan-nsen. Dacu kan tella tidet nniḍen. Di tmura n medden mačči dayen fessusen ad yelmed yiwen tutlayt taberranit. Mačči dayen fessusen ad yefhem yiwen abrid n tmeddurt n imezdaɣ-nsent. War ma yettu yiwen iɣeblan n tmeddurt am aẓɣuẓar mgal iminigen neɣ ayen imi qqaren "racisme". Acḥal d iminig imi tezza tasa-s, mmuten imawlan-is war ma yerwa tameddurt yid-sen. Di tmura n medden iminig yettmektay-d ccbaḥa n tmurt-is, yettmektay-d tayri n tyemmat akkd tisetmatin. Llan imingen ssawaḍen ttuɣalen ɣer tudrin-nsen. Dacu kan llan kra deg-sen ad qqimen kan kra n iseggasen dinna, dɣa a sent-uɣal tmeddurt d tarẓagant di tmurt-nsen. Dinna ad mmektin tameddurt di tmura n medden, anida tella tlelli, tella tayri. Dɣa ad uɣalen ɣer dinna. Ula dinna ad ddren kan kra n wakud dɣa ad mmektin daɣen ayen yelhan di tmurt-nsen. Ihi aṭas deg-sen ur ssibninen tameddurt di tmurt n imawlan, ur tt- ssibninen di tmura n medden. Akken i s-yenna Sliman Azem : "Ma neqqim nebɣa a neddu. Ma nedda nebɣa a neqqim". Annect-a yesmektay-d ayen yenna umusnaw (afiluẓuf) alman Arthur Schopenhauer : "Amdan yezmer ad ig ayen i s-yehwan. Maca ur izemmer ara ad yebɣu ayen yebɣa". S talmant : "Der Mensch kann machen, was er will. Er kann aber nicht wollen, was er will".
Tuffɣa n tarwa n tmur-nneɣ ɣer tmura n medden mačči n wass-a, maca tella seg zik-nni :
Wa yeffeɣ i wakken a d-yawi aɣrum i tarwa-s,
wa tessufeɣ-it yar tegnit di tmurt-is, yerwel,
wa tewwi-t leqraya,
wa yewwi-t zzhu.
Acḥal d iminig imi tezza tas-as, yemmut bab-as neɣ temmut yemma-s, war ma yella di temḍelt-nsen.
Version imprimable
envoyer par mail
Commenter cet article